Image default
Instellingen Onderwijs Politiek Samenleving telex

Vrije schoolkeuze is vooral een voorrecht van blanke middenklassers

Frans Steenhoudt

VUB-onderzoek toont aan dat etnische minderheden en ouders uit lagere sociale klasse minder kans hebben om hun kind in te schrijven in hun school van keuze. Het onderzoek van VUB-sociologen Dounia Bourabain, Pieter-Paul Verhaeghe en UGent socioloog Peter Stevens onderzocht de aanwezigheid van etnische en klasse-discriminatie bij de inschrijvingsprocedure van Nederlandstalige kleuterscholen. Correspondentietesten werden uitgevoerd bij 2.243 scholen waarbij de discriminatiegronden van etniciteit en klasse-achtergrond werden getest. De resultaten tonen aan dat ouders van Maghrebijnse en Sub-Saharaanse origine minder vaak uitgenodigd worden om hun kind in te schrijven. Ook wijzen de resultaten uit dat klasse-achtergrond een belangrijke rol speelt, waar ouders van Belgische origine uit de lagere sociale klasse minder vaak uitgenodigd worden voor een rondleiding in vergelijking met ouders uit de middenklasse.

Het onderzoek werd in 2018 uitgevoerd op basis van correspondentietesten waarbij zes fictieve kandidaten een school contacteren. Er werden mails gestuurd naar 2.243 scholen, dat waren toen alle Nederlandstalige kleuterscholen in Vlaanderen en Brussel. In de mail stond een vraag naar informatie en de mogelijkheid tot het inschrijven in de school. Tegelijk werd ook verzocht om een contactmoment om de school te bezichtigen. De mails werden quasi identiek opgesteld, met uitzondering van de discriminatiegrond. Etniciteit werd voorgesteld op basis van de naam en familienaam van de vader en het kind, terwijl klasse werd uitgedrukt door het aanbieden van informatie over de job. Op basis van de antwoorden werd nadien nagegaan welke groep ouders het vaakst uitgenodigd werd voor een inschrijving en/of een schoolbezoek.

Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat ouders van Belgische origine 70 procent kans hadden om hun kind in te schrijven, terwijl dat voor ouders van Sub-Saharaanse origine (40 procent) en van Maghrebijnse origine (38 procent) slechts iets meer dan de helft was. “Wat de resultaten aantonen is dat vrije schoolkeuze niet voor iedereen beschikbaar is”, besluit Bourabain. “Scholen gedragen zich om verschillende redenen als gatekeeper waarbij ze een grote invloed hebben op hun schoolsamenstelling. Dit bestendigt schoolsegregatie die de afgelopen jaren in het Nederlandstalig onderwijs alleen maar toeneemt.”

Voorts was er een duidelijk etnisch en klasse verschil zichtbaar bij de vraag naar een schoolbezoek. Ouders van Belgische origine hadden 70 procent kans om uitgenodigd te worden, terwijl de ouders van Sub-Saharaanse en ouders van Maghrebijnse origine respectievelijk slechts in 31 en 32 procent van de gevallen de school mochten bezoeken. Maar ook ouders van Belgische origine uit de lagere sociale klasse hadden de helft minder kans om uitgenodigd te worden in vergelijking tot de middenklasse ouders van Belgische origine. ‘Het wijst erop dat scholen voornamelijk tijd investeren in de zogenaamde ‘modelstudenten’, studenten die beter aansluiten bij de schoolcultuur en daarom minder investering nodig hebben om hun schoolcarrière uit te lopen”, verduidelijkt Bourabain. “Het aanmeldingssysteem is enkel verplicht in gemeentes met een capaciteitstekort. Dus men gaat ervanuit dat in gemeentes zonder capaciteitstekort iedereen een faire kans heeft tot inschrijving wat dus niet het geval is.”

Daarom adviseren de onderzoekers om vernieuwde aandacht rond het opstellen van een centraal aanmeldingssysteem dat tevens rekening houdt met het bewaren van een sociale mix in scholen.

 

Des cartes cognitives collaboratives pour favoriser le dialogue au sein des conseils communaux bruxellois

Christian Du Brulle

Politieke humor gaat vooral over mannen

Christian Du Brulle

SMARCOS, champion du 5e MedTech Accelerator de la Région bruxelloise

Christian Du Brulle