Image default
Aarde Archéologie Biologie

Onze huiskatten komen uit Egypte, en werden in de Romeinse tijd verspreid

Een internationaal team van wetenschappers, waaronder Claudio Ottoni van het Centrum voor Archeologische Wetenschappen van de KU Leuven en Wim Van Neer van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen in Brussel, kwam na een grootschalig genetisch onderzoek tot de bevinding dat een groot deel van de huiskatten in de hele wereld afstammen van gedomesticeerde katten die omstreeks 500 voor Christus leefden in Egypte. Dat is eigenaardig want de oudst gedateerde huiskatten woonden niet in Egypte maar in de Levant of de vruchtbare sikkel, ten tijde van de eerste Neolithische bewoners, bijna 10000 jaar geleden. Hun bevindingen verschijnen vandaag in Nature Ecology and Evolution.

Voor het onderzoek werden vierhonderd katten van verschillende vindplaatsen en collecties bijeengebracht, met dateringen gespreid in de tijd tussen 9000 jaar geleden en nu. Hieruit werden tweehonderd bruikbare DNA-stalen geïsoleerd voor analyse.

De resultaten waren duidelijk: de oorsprong van onze gedomesticeerde kat ligt in het Oude Nabije Oosten, meer bepaald in de Levant waar ook de oudste dorpen en steden te vinden zijn, die teruggaan tot het vroege neolithicum. De huiskat stamt er af van zijn lokale wilde voorouder, de Felis silvestris lybica.

Eén van de oudste gedomesticeerde katten werd gevonden op Cyprus. Ze zou circa 9500 jaar geleden op het eiland zijn ingevoerd, wellicht uit de Levant. Op Cyprus kwamen geen wilde katten voor, waardoor het met zekerheid een vroege huiskat moet zijn geweest.

De eigenlijke verspreiding van de huiskat over de rest van de oude wereld gebeurde veel later vanuit Egypte, tijdens de Ptolemaïsche en Romeinse periode, ergens vanaf 500 voor onze jaarrekening.

“Buiten Afrika hebben alle huiskatten een Egyptische DNA-signatuur”, zegt Wim Van Neer. “De huiskat deed het in Egypte erg goed. Het zou kunnen dat ze daar, net als in het Oude Nabije Oosten, ter plekke is gedomesticeerd uit de lokale wilde katten. Meer waarschijnlijk is dat ze in Egypte huiskatten uit de Levant hebben geïmporteerd of dat ze zijn meegekomen als scheepskatten uit dezelfde regio. In die tijd waren katten al ingeburgerd als noodzakelijke bewoners van vrachtschepen.”

Katten raakten snel erg in de mode in het oude Egypte, al van voor de faraonische tijd. Op verschillende plaatsen zijn kattenmummies aangetroffen, of werden poezen begraven met hun eigenaars. Zo werden in een elite-begraafplaats in Hiërakonpolis zes kattengraven aangetroffen die, met een datering van 3700 voor Christus, zo’n 1200 jaar ouder waren dan de farao’s van het Oude Rijk.

De katten raakten tijdens de Grieks-Romeinse tijd verder verspreid over Europa en het Euraziatisch continent, via de Romeinse kolonisatie. Onze huiskatten stammen met zekerheid niet af van onze eigen inheemse wilde katten (Felis silvestris silvestris). Die zijn erg schuw, laten zich niet benaderen, ook niet met voedsel, en mijden contact met mensen. Wel is er in de loop van de tijd vermenging geweest van huiskatten met de wilde kat. Tijdens de tijd van de grote ontdekkingsreizen werden de huiskatten verder meegevoerd tot in de nieuwe wereld.

https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2017/06/19/uw_huiskat_komt_waarschijnlijkuitegypte-1-3005925/

https://nieuws.vtm.be/vtm-nieuws/buitenland/uw-huiskat-die-komt-wellicht-uit-egypte?referrer=https://www.google.com/

https://www.standaard.be/cnt/dmf20170619_02931532

https://www.gva.be/cnt/dmf20170619_02931319/wetenschappers-brengen-genetische-afstamming-van-onze-huiskatten-in-kaart

https://www.demorgen.be/tech-wetenschap/hoe-katten-dankzij-de-mens-de-wereld-konden-veroveren~bae798ea/

https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20170620_02931680

https://www.nd.nl/nieuws/wetenschap/in-egypte-werd-de-kat-pas-echt-aaibaar.2716217.lynkx

 

https://www.trouw.nl/nieuws/hoe-de-kat-in-huis-kwam~b3a398fd/?referer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F

https://www.volkskrant.nl/wetenschap/dna-onderzoek-liefde-tussen-mens-en-kat-bloeide-op-in-oude-egypte~b79a4dd2/?referer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F

Leefmilieu Brussel wil bijensoorten in kaart brengen. U kan helpen.

Christian Du Brulle

Boorlingen krigen een eerstelijns verdedigingssysteem mee onder de vorm van gespecialiseerde T-cellen

Christian Du Brulle

Sexting bij scholieren: niet langer afwijkend gedrag maar toch niet altijd onschuldig

frans