Image default
Aarde Archéologie Biologie Paleontologie telex

Neanderthalerskeletten van Goyet waren misschien een jachtbuit van mensengroepen uit het begin van de laatste ijstijd

Frans Steenhoudt

Een Internationale studie over het dieet van zowel Neanderthalers als van moderne mensen, die omstreeks 40.000 jaar geleden in Europa leefden, biedt nieuwe verrassende inzichten over de ecologische voetafdruk van beide mensensoorten. Terwijl hun voedingsgewoonten eigenlijk erg gelijklopend waren, blijken moderne mensen, van bij het begin van hun verschijnen bij ons, toch een veel grotere impact te hebben op hun leefomgeving. Bovendien vertellen de skeletten ons meer over het gruwelijke einde van sommigen van hen.

Het internationale team, onder leiding van Christoph Wißing van de Universiteit van Tubingen en met Belgische bijdragen van onder andere Alexander Comeyne, Mietje Germonpré en Patrick Semal van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen in Brussel (KBIN), deed onderzoek naar de skeletten van zowel mensen als dieren uit de Waalse grotten van Goyet en Spy. In de grot van Goyet werden 150 jaar geleden zowel Neanderthalers als vroege moderne mensen uit het Aurignaciaan opgegraven. Beide bevolkingsgroepen leefden bij ons bij het begin van de laatste ijstijd, al zijn we niet zeker dat ze elkaar ooit ontmoet hebben.

De Neanderthalers van Spy zijn van onschatbare waarde omdat ze zo goed als intact waren. Die van Goyet zijn op hun beurt wereldwijd een referentie, omdat er in de grot menselijke begravingen zijn aangetroffen over een lange tijdspanne die zowat de hele laatste ijstijd omvat.

“Het onderzoek spitste zich vooral toe op de stabiele isotopen die in het collageen van de menselijke beenderresten zijn aangetroffen”, zegt Mietje Germonpré (KBIN), die voor het onderzoek de fauna bestudeerde, die als voedsel had gediend voor de toenmalige mensen. “Het isotopenonderzoek bevestigde wat we eigenlijk al vermoedden: het dieet van zowat alle Neanderthalers uit het onderzoek en dat van de eerste moderne mensen uit Goyet bestond voor een flink deel uit mammoet. Tijdens eerder onderzoek waren al bewijzen gevonden dat er mammoetenkalfjes als prooi naar de grot waren gesleept om er te worden opgegeten. Dat mammoetendieet laat ook een duidelijk spoor na in de samenstelling van de mensenbeenderen, met een typische combinatie van verschillende stabiele isotopen. Bovendien geeft de isotopensamenstelling een idee van waar de mensen vandaan kwamen. Hun dieet reflecteert namelijk de isotopensamenstelling die op de plaats waar ze hun voedsel zochten in de natuur voorkomt.”

Is het toeval of niet, maar de intrede van de moderne mens in onze contreien luidt de teloorgang van de grote mammoetenpopulaties in. Op de koude steppes verschijnen steeds meer paarden die de plek van de mammoeten innemen. “We hebben sterke vermoedens dat die mammoeten het moeilijk krijgen in hun normale habitat, zodat de paardenpopulatie de kans krijgt om explosief te groeien”, aldus Germonpré. “Wellicht decimeerde het aantal mammoeten door overbejaging, door de betere jachttechnieken van de moderne mensen en door een toegenomen demografische druk.”

Een andere opmerkelijke bevinding van het isotopenonderzoek is dat de Neanderthalers van Goyet zonder twijfel inwijkelingen waren, terwijl deze van Spy tot een lokale populatie behoorden. “Dat werpt vragen op over hoe de skeletten van Goyet er terecht zijn gekomen”, zegt Germonpré. “Te meer omdat er archeologische sporen van kannibalisme op de skeletresten van de Neanderthalers in de grot van Goyet zijn vastgesteld. Sommige van de beenderen vertonen snij- en knaagsporen die niet van dieren afkomstig kunnen zijn. De beenderen zijn in stukken gehakt. De kans is reëel dat de Neanderthalers van Goyet niet uit vrije wil in de grot zijn beland, maar dat ze als jachtbuit zijn meegenomen en er ter plaatse zijn gedood en opgegeten.”

Print Friendly, PDF & Email

Opmars van de wasbeer is niet meer te stoppen

frans

Ook sommige vleermuizen zijn trekkers

frans

Succesvolle combinatie radio- en immunotherapie bij behandeling kanker

frans