Image default
Aarde Biologie Economie Instellingen Klimaat Onderwijs Politiek Samenleving telex

Irrigatie werkt als een koelkast als het te heet wordt

Frans Steenhoudt

Een internationaal team van onderzoekers, onder leiding van prof. Wim Thiery, klimaatwetenschapper aan de Vrije Universiteit Brussel en prof. Sonia Seneviratne, van ETH Zürich, heeft op basis van metingen en wereldwijde klimaatsimulaties de klimatologische effecten van irrigatie op de opwarming van het klimaat in kaart kunnen brengen. De resultaten van de studie werden gepubliceerd in Nature Communications.

Grootschalige irrigatie is een van de landbouwpraktijken met het grootste effect op het klimaat – vooral dan op plekken met extreem hoge temperaturen. Maar hoe de klimatologische effecten van irrigatie zich verhouden tot die van de opwarming van de aarde was tot nu toe grotendeels onbekend. De resultaten van de metingen van de onderzoekers van de VUB en EHT Zurich toonden aan dat irrigatie lokaal een sterk afkoelend effect heeft tijdens hitte-extremen. Voor hun onderzoek deden ze metingen in intensief bevloeide regio’s in Zuid-Europa, Noord-Afrika, Zuid-Azië en de Verenigde Staten.

Het onderzoeksteam stelde vast dat in deze regio’s het effect van de opwarming van de aarde, dat bijdraagt aan frequentere en intensere hitte-extremen, geheel of gedeeltelijk werd gecompenseerd door het verkoelende effect van toegenomen irrigatie. In Zuid-Azië heeft irrigatie de kans op hitte-extremen lokaal met 50 tot 88 procent verkleind, met bijzonder sterke effecten in de alluviale vlakte van de Ganges.

“We hebben kunnen aantonen dat de uitbreiding van de irrigatie de historische toename in extreme hitte door de menselijke uitstoot van broeikasgassen lokaal heeft verhuld,” zegt prof. Thiery die het onderzoek uitvoerde.  “De opwarming van de aarde doet de kans op extreme hitte wereldwijd toenemen, maar in sommige regio’s zorgt de uitbreiding van de irrigatie ervoor dat die toename gecamoufleerd wordt.”

Hoewel de door irrigatie veroorzaakte afkoeling meestal beperkt is tot irrigatie-hotspots, bevinden deze zich vaak in dichtbevolkte gebieden. Ongeveer een miljard mensen profiteren momenteel van de afgeremde toename van hitte-extremen omdat irrigatie enorm is uitgebreid – de oppervlakte is in de loop van de 20e eeuw meer dan verviervoudigd. De resultaten tonen aan dat irrigatie de blootstelling van de mens aan de toename van hitte-extremen aanzienlijk heeft verminderd. Het is echter de vraag of dit voordeel ook in de toekomst zal blijven bestaan.

De vermindering van de grondwaterreserves en het afsmelten van de gletsjers kunnen op de lange termijn de watertoevoer voor irrigatie verminderen. “Naast een mogelijke stagnatie of zelfs afname van de wereldwijde oppervlakte die wordt geïrrigeerd, kan het watergebruik in de landbouw mogelijk ook efficiënter worden om te voldoen aan de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling met betrekking tot de beschikbaarheid van water, voedselzekerheid en biodiversiteit”, aldus Thiery. In dat geval zou de door irrigatie veroorzaakte koeling kunnen afvlakken, wat kan leiden tot een versnelde opwarming van de irrigatie-hotspots van de wereld. Op dit moment is dit nog hypothetisch; de onderzoekers willen deze vraag aanpakken met hun lopende onderzoek.

De Brusselse riolen zijn een goudmijn

frans

Omgevormd snorkelmasker verovert Belgische ziekenhuizen

frans

Honden werden al vroeg tijdens de laatste ijstijd gedomesticeerd

frans