Bedrijven Instellingen Politiek Samenleving Techno

Belgische steden en gemeenten moeten dringend technologie vertalen in het stedelijk weefsel

Frans Steenhoudt

Terwijl in België de steden en gemeenten nog volop bezig zijn met het ontwikkelen van geïsoleerde smart city-toepassingen, zijn ze in in vele steden in het buitenland al een stap verder. In die steden worden data, verzameld door middel van al die app’s, via smartphones en andere hardware, ingezet om de fysieke stad zelf aan te passen aan de noden van de bevolking. Mocht er een index voor smart cities bestaan, dan zou geen enkele Belgische stad de top-20 halen.

 

De problematiek wordt vandaag aangekaart tijdens de trefdag van de Vlaamse Vereniging van Steden en Gemeenten (VVSG) in Gent. Duizend beleidsmakers ontvangen er een praktische inspiratiegids onder de titel 5x Smart Cities, een reisgids naar de slimme stad. De gids is van de hand van professor Pieter Ballon (VUB), directeur bij imec en specialist op het vlak van smart cities. “Een smart city is een plaats waar technologieën zoals smartphones, wearables, sensoren en actuatoren, slimme camera’s en digitale platformen ingezet worden in de publieke ruimte”, zegt Ballon. “De data die dat oplevert, worden aangewend om samen met alle actoren in de stad de stedelijke samenlevingsproblemen aan te pakken en doelstellingen van leefbaarheid en duurzaamheid te bereiken.”

In nogal wat Belgische steden zijn ze nog bijlange niet op dat punt gekomen. “Op dit ogenblik blijven ze hier nog teveel steken in geïsoleerde technologieprojecten”, vindt Ballon. “Er zijn zeker voorlopers in ons land, die door het ontwikkelen van apps in het kader van relatief kleinschalige projecten al verschil maken. Dankzij het deze week aangekondigde Vlaamse budget van 4 miljoen euro voor smart city-projecten kunnen onze steden en gemeenten een inhaalslag maken. Maar die kan pas een succes worden als daarmee de omslag naar de transformatie van de volledige stad wordt gemaakt. Er zijn in het nabije buitenland genoeg inspirerende voorbeelden te vinden over hoe men een stap verder kan gaan. Dus spoor ik elke beleidsmaker aan om op reis te gaan naar een slimme stad.”

In november gaat Ballon met een delegatie van 30 verantwoordelijken uit de Vlaamse centrumsteden op reis naar Barcelona. Daar worden data aangewend om de helft van de stad binnen afzienbare tijd autovrij te maken. Maar ook elders valt inspiratie te rapen.

Zo worden in Kopenhagen, dankzij slimme data-analyse, niet minder dan honderdduizend bomen aangeplant, niet alleen omdat bomen het groene gevoel in de stad versterken en mensen gezonder en gelukkiger maken, maar ook omdat ze het overstromingsgevaar verminderen en de klimaatopwarming tegengaan. Toen de keuze zich stelde om de riolering grondig aan te pakken, kwam men tot het besluit dat dergelijke geïsoleerde aanpak niet rendabel was en dat bomen planten, in combinatie met de aanleg van waterpartijen in de stad, eigenlijk veel efficiënter is. In diezelfde stad wordt heel het fietsverkeer, op basis van data die de voorbije jaren verzameld werden, aangepast aan de noden van de groeiende fietsersgemeenschap. “Door die data intelligent de gebruiken slagen ze er in Kopenhagen in om de fietstijd voor het woon-werkverkeer zodanig in te korten, dat steeds meer mensen voor de fiets kiezen om te gaan werken.”

In Londen gaat men op basis van gelijkaardige data aan de slag met nudging in de metro om het gedrag van de bewoners positief te beïnvloeden. In Rotterdam claimt de haven dat ze de transittijd voor af- en aanvarende schepen met één tot anderhalve dag heeft ingekort, allemaal door gebruik te maken van geïntegreerde data. Dat het niet altijd rijke en grote steden hoeven te zijn die intelligent bezig zijn, bewijst het voorbeeld van de Siciliaanse stad Messina.

“In een tijd waarin we gewend zijn aan smart-city-budgetten van honderdduizenden tot miljoenen euro’s, is het budget van Messina echt peanuts”, weet Ballon. “Ze startten letterlijk van niets. Het team van de lokale universiteit bracht het geld voor de ontwikkeling bij elkaar via crowdfunding. Aan familie, vrienden en geïnteresseerden werd gevraagd een bescheiden investering te doen. In eerste instantie waren ze op zoek naar 15.000 euro, bijna een gemiddeld jaarloon in deze regio. Ze haalden 34.000€ op. Met dat budget ontwikkelden ze niet enkel het dataplatform en de eerste applicaties, maar dienden ze ook de beschikbaarheid van data aan te pakken. Er waren immers niet zomaar locatiegebaseerde en realtime-data voorhanden om mee te werken. Dus ontwikkelden ze ook nog hun eigen sensorenpaneel waarmee ze realtime-data zoals de temperatuur, het geluid en de luchtkwaliteit in de stad capteren, data die nu worden gebruikt om de stad leefbaarder te maken. De componenten van hun sensorborden kostten per paneel een schamele 100 euro. Messina is het levende bewijs dat elke stad op basis van slim design op eigen maat, de ervaring van de inwoners kan verbeteren.”

Print Friendly, PDF & Email

Brusselse universiteiten willen grenzen doorbreken

frans

Sneetje van vijf centimeter maakt open hartchirurgie overbodig

frans

Professor Rik Vosters (VUB) opgenomen in de Noorse Agder Academy of Sciences and Letters

frans