Image default
Terre Institutions Climat Education Politique Société telex

Sur le littoral belge, les marées jouent aussi un rôle important dans l’ensablement des plages

Frans Steenhoudt

Les vagues sont souvent le moteur de l'érosion et de l’ensablement des plages. Mais en Belgique, la marée joue un rôle au moins aussi important dans ce phénomène. Voilà ce qu’il ressort des recherches menées par Evelien Brand dans le cadre de son doctorat en ingénierie (génie hydraulique) réalisé à la VUB. Ses recherches s’inscrivent dans le cadre, plus large, du projet CREST, financé par le Fonds de recherche scientifique flamand (FWO). Ce projet vise à obtenir un aperçu scientifique de toutes sortes de processus intervenant dans la région littorale. "Le fait que les marées aient un impact aussi important sur la formation de nos plages est dû à notre situation près du Pas de Calais », indique la chercheuse. Notre côte est dès lors caractérisée par une différence de marée de 4 m, alors que l'impact des vagues y est relativement faible. "Par conséquent, la variation de l'amplitude des marées est aussi importante que l'effet des variations de la hauteur des vagues." Ses travaux montrent que les forts courants de marée emportent le sable pendant les marées de vives-eaux et que la plage le récupère lors des marées de mortes-eaux, lorsque la différence entre les marées haute et basse est minime.

Ce contenu est uniquement disponible en Néerlandais.

Doctoraatsonderzoek aan de VUB heeft uitgewezen dat niet enkel golven een cruciale rol spelen bij het verdwijnen of aanspoelen van zand aan de Belgisch kust, maar dat de getijdenwerking minstens even belangrijk is. Bij opkomen en wegtrekken van het strandwater verdwijnt er zand in de zee. Bij dood tij slaat er in tegendeel weer zand neer. Bij de meeste zandstranden zijn het vooral de golven die de zandbewegingen veroorzaken. De onderzoeksresultaten kunnen van belang zijn bij het ontwikkelen van kustbeschermingsstrategieën. de Vrije Universiteit Brussel binnen het CREST-project, dat wetenschappelijk inzicht in allerhande kustprocessen wil verkrijgen met de veiligheid van de Belgische kust als doel. Het onderzoek betekent een grote stap voorwaarts voor de bescherming van de Belgische kustzone tegen de impact van klimaatverandering.

“Dat de getijden zo’n grote invloed hebben op onze strandvorming, heeft te maken met onze ligging nabij het Nauw van Calais »”., zegt Brand. « Dat zorgt ervoor dat onze kust te maken krijgt met een getijdenverschil van vier meter, terwijl de golfimpact vrij klein is. Hierdoor is het effect van variaties in de getijslag is even groot als het effect van variaties in golfhoogte. Dat is uniek voor de Belgische kust, omdat zandige kusten vaak golf-gedomineerd zijn

Voor haar doctoraatsonderzoek in de Ingenieurswetenschappen, voerde Brand, onder begeleiding van prof. dr. ir. Margaret Chen en dr. Anne-Lise Montreuil van het VUB- Hydrology and Hydraulic Engineering Departement (HYDR), tussen 2017 en 2019 twaalf weken metingen uit op de stranden bij Mariakerke en Groenendijk. Haar veldonderzoek wijst nu uit dat de sterke getijdenstromingen er zand wegvoeren tijdens springtij en dat het strand zich herstelt tijdens het zogenaamde doodtij, wanneer het verschil tussen hoog- en laagtij minimaal is.

Om onze kuststrook in de toekomst te wapenen tegen de stijgende zeespiegel als gevolg van de klimaatopwarming, worden vandaag meestal zachte maatregelen getroffen, zoals het opspuiten van zand. Maar door het ongewone karakter van de Belgische kust kunnen die inspanningen, die typisch zijn ter beveiliging van golf-gedomineerde kusten, niet zomaar gekopieerd worden.

“De Belgische kust heeft met de haven van Zeebrugge een grote economische waarde », zegt Brand. « Er wonen bovendien bijna een half miljoen mensen. Door de klimaatverandering komt de zone steeds meer onder druk te staan. Om de impact van een stijgende zeespiegel zo klein mogelijk te maken, is actie nodig. Om efficiënt te werken, is het belangrijk dat we eerst de dynamieken die kenmerkend zijn voor onze kust goed in kaart brengen. Een mogelijke manier om onze door de getijden-gedomineerde kustzone te beschermen, is het ophogen van de getijden-banken.”

Het onderzoek kadert in het CREST-project, waar verschillende Vlaamse universiteiten en instellingen aan meewerken en wordt gefinancierd door het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek (FWO).  De publicatie vind je hier.

SYMBIT, le modèle informatique qui veut optimiser le transport de marchandises

frans

VUB-onderzoekster ontwikkelt bruikbare definitie om moderne slavernij aan te pakken

frans

Belgische crematiegraven krijgen een tweede wetenschappelijke leven (gepubliceerd op 9 januari 2018)

frans